EPON (Ethernet Passive Optical Network)
Ethernet passive optical network သည် Ethernet ကိုအခြေခံသည့် PON နည်းပညာတစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် point to multipoint structure နှင့် passive fiber optic transmission ကို အသုံးပြု၍ Ethernet မှတစ်ဆင့် ဝန်ဆောင်မှုများစွာကို ပေးဆောင်သည်။ EPON နည်းပညာကို IEEE802.3 EFM လုပ်ငန်းအဖွဲ့မှ စံသတ်မှတ်သည်။ ၂၀၀၄ ခုနှစ် ဇွန်လတွင် IEEE802.3EFM လုပ်ငန်းအဖွဲ့သည် EPON စံနှုန်း - IEEE802.3ah (၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် IEEE802.3-2005 စံနှုန်းနှင့် ပေါင်းစည်းခဲ့သည်) ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
ဤစံနှုန်းတွင် Ethernet နှင့် PON နည်းပညာများကို ပေါင်းစပ်ထားပြီး၊ physical layer တွင် အသုံးပြုသော PON နည်းပညာနှင့် data link layer တွင် အသုံးပြုသော Ethernet protocol တို့ကို အသုံးပြုကာ PON ၏ topology ကို အသုံးပြု၍ Ethernet access ကို ရရှိစေပါသည်။ ထို့ကြောင့်၊ ၎င်းသည် PON နည်းပညာနှင့် Ethernet နည်းပညာ၏ အားသာချက်များကို ပေါင်းစပ်ထားသည်- ကုန်ကျစရိတ်နည်းပါးခြင်း၊ bandwidth မြင့်မားခြင်း၊ တိုးချဲ့နိုင်မှုအားကောင်းခြင်း၊ ရှိပြီးသား Ethernet နှင့် တွဲဖက်အသုံးပြုနိုင်ခြင်း၊ အဆင်ပြေသော စီမံခန့်ခွဲမှု စသည်တို့ဖြစ်သည်။
GPON (ဂီဂါဘစ်-စွမ်းရည်ရှိသော PON)
ဒီနည်းပညာဟာ ITU-TG.984.x စံနှုန်းကို အခြေခံထားတဲ့ broadband passive optical integrated access စံနှုန်းရဲ့ နောက်ဆုံးမျိုးဆက်ဖြစ်ပြီး bandwidth မြင့်မားခြင်း၊ စွမ်းဆောင်ရည်မြင့်မားခြင်း၊ ကျယ်ပြန့်တဲ့ coverage area နဲ့ ကြွယ်ဝတဲ့ user interface တွေလိုမျိုး အားသာချက်တွေ အများကြီးရှိပါတယ်။ broadband နဲ့ access network ဝန်ဆောင်မှုတွေရဲ့ ပြည့်စုံတဲ့ အသွင်ပြောင်းလဲမှုကို ရရှိဖို့အတွက် အော်ပရေတာအများစုက အကောင်းဆုံးနည်းပညာအဖြစ် သတ်မှတ်ကြပါတယ်။ GPON ကို FSAN အဖွဲ့အစည်းက ၂၀၀၂ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလမှာ ပထမဆုံး အဆိုပြုခဲ့ပါတယ်။ ဒီအပေါ် အခြေခံပြီး ITU-T ဟာ ၂၀၀၃ ခုနှစ် မတ်လမှာ ITU-T G.984.1 နဲ့ G.984.2 ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို အပြီးသတ်ခဲ့ပြီး ၂၀၀၄ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလနဲ့ ဇွန်လမှာ G.984.3 ကို စံသတ်မှတ်ခဲ့ပါတယ်။ ဒါကြောင့် GPON ရဲ့ စံသတ်မှတ်ထားတဲ့ မိသားစုကို နောက်ဆုံးမှာ ဖွဲ့စည်းနိုင်ခဲ့ပါတယ်။
GPON နည်းပညာသည် ၁၉၉၅ ခုနှစ်တွင် တဖြည်းဖြည်းဖွဲ့စည်းခဲ့သော ATMPON နည်းပညာစံနှုန်းမှ ဆင်းသက်လာပြီး PON ဆိုသည်မှာ အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် "Passive Optical Network" ကို ကိုယ်စားပြုသည်။ GPON (Gigabit Capable Passive Optical Network) ကို FSAN အဖွဲ့အစည်းမှ ၂၀၀၂ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် ပထမဆုံးအဆိုပြုခဲ့သည်။ ဤအချက်ကို အခြေခံ၍ ITU-T သည် ၂၀၀၃ ခုနှစ် မတ်လတွင် ITU-T G.984.1 နှင့် G.984.2 ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို အပြီးသတ်ခဲ့ပြီး ၂၀၀၄ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလနှင့် ဇွန်လတွင် G.984.3 ကို စံသတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် GPON ၏ စံမိသားစုကို နောက်ဆုံးတွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ GPON နည်းပညာကို အခြေခံသည့် စက်ပစ္စည်းများ၏ အခြေခံဖွဲ့စည်းပုံသည် ရှိပြီးသား PON နှင့် ဆင်တူပြီး ဗဟိုရုံးချုပ်တွင် OLT (Optical Line Terminal)၊ အသုံးပြုသူဘက်တွင် ONT/ONU (Optical Network Terminal သို့မဟုတ် Optical Network Unit)၊ single-mode fiber (SM fiber) နှင့် passive splitter ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော ODN (Optical Distribution Network) နှင့် ပထမဆုံး စက်ပစ္စည်းနှစ်ခုကို ချိတ်ဆက်ပေးသော ကွန်ရက်စီမံခန့်ခွဲမှုစနစ်တို့ ပါဝင်သည်။
EPON နှင့် GPON ကွာခြားချက်
GPON သည် တစ်ပြိုင်နက်တည်း upload နှင့် download လုပ်နိုင်ရန်အတွက် wavelength division multiplexing (WDM) နည်းပညာကို အသုံးပြုပါသည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် download လုပ်ရန်အတွက် 1490nm optical carrier ကို အသုံးပြုပြီး upload လုပ်ရန်အတွက် 1310nm optical carrier ကို ရွေးချယ်ပါသည်။ TV signal များ ထုတ်လွှင့်ရန် လိုအပ်ပါက 1550nm optical carrier ကိုလည်း အသုံးပြုပါမည်။ ONU တစ်ခုစီသည် download speed 2.488 Gbits/s ရရှိနိုင်သော်လည်း GPON သည် periodic signal တွင် အသုံးပြုသူတစ်ဦးချင်းစီအတွက် အချိန် slot တစ်ခု သတ်မှတ်ပေးရန် Time Division Multiple Access (TDMA) ကိုလည်း အသုံးပြုပါသည်။
XGPON ၏ အမြင့်ဆုံး download rate မှာ 10Gbits/s အထိရှိပြီး upload rate မှာလည်း 2.5Gbit/s ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် WDM နည်းပညာကိုလည်း အသုံးပြုထားပြီး upstream နှင့် downstream optical carriers များ၏ wavelengths များမှာ အသီးသီး 1270nm နှင့် 1577nm ဖြစ်သည်။
ထုတ်လွှင့်မှုနှုန်း မြင့်တက်လာခြင်းကြောင့် ONU များကို တူညီသောဒေတာပုံစံအတိုင်း ခွဲထုတ်နိုင်ပြီး အများဆုံးလွှမ်းခြုံမှုအကွာအဝေး 20km အထိရှိသည်။ XGPON ကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်အသုံးမပြုရသေးသော်လည်း optical ဆက်သွယ်ရေးအော်ပရေတာများအတွက် ကောင်းမွန်သော အဆင့်မြှင့်တင်မှုလမ်းကြောင်းကို ပေးစွမ်းပါသည်။
EPON သည် အခြား Ethernet စံနှုန်းများနှင့် အပြည့်အဝ တွဲဖက်အသုံးပြုနိုင်သောကြောင့် Ethernet အခြေခံကွန်ရက်များနှင့် ချိတ်ဆက်သည့်အခါ အများဆုံး payload 1518 bytes ရှိသောကြောင့် ပြောင်းလဲခြင်း သို့မဟုတ် encapsulation ပြုလုပ်ရန် မလိုအပ်ပါ။ EPON သည် အချို့သော Ethernet ဗားရှင်းများတွင် CSMA/CD access နည်းလမ်း မလိုအပ်ပါ။ ထို့အပြင်၊ Ethernet ထုတ်လွှင့်မှုသည် local area network ထုတ်လွှင့်မှု၏ အဓိကနည်းလမ်းဖြစ်သောကြောင့် မြို့ပြဧရိယာကွန်ရက်သို့ အဆင့်မြှင့်တင်စဉ်အတွင်း network protocol ပြောင်းလဲရန် မလိုအပ်ပါ။
802.3av အဖြစ် သတ်မှတ်ထားသော 10 Gbit/s Ethernet ဗားရှင်းလည်း ရှိပါသည်။ အမှန်တကယ် လိုင်းအမြန်နှုန်းမှာ 10.3125 Gbits/s ဖြစ်သည်။ အဓိကမုဒ်မှာ 10 Gbits/s uplink နှင့် downlink rate ဖြစ်ပြီး အချို့မှာ 10 Gbits/s downlink နှင့် 1 Gbit/s uplink ကို အသုံးပြုကြသည်။
Gbit/s ဗားရှင်းသည် fiber ပေါ်တွင် downstream wavelength 1575-1580nm နှင့် upstream wavelength 1260-1280nm ဖြင့် မတူညီသော optical wavelength များကို အသုံးပြုသည်။ ထို့ကြောင့် 10 Gbit/s စနစ်နှင့် စံ 1Gbit/s စနစ်တို့ကို တူညီသော fiber ပေါ်တွင် wavelength multiplexed လုပ်နိုင်သည်။
သုံးဆင့်ကစားခြင်းပေါင်းစပ်မှု
ကွန်ရက်သုံးခု ပေါင်းစည်းခြင်းဆိုသည်မှာ ဆက်သွယ်ရေးကွန်ရက်၊ ရေဒီယိုနှင့် ရုပ်မြင်သံကြားကွန်ရက်နှင့် အင်တာနက်မှ broadband ဆက်သွယ်ရေးကွန်ရက်၊ ဒစ်ဂျစ်တယ်ရုပ်မြင်သံကြားကွန်ရက်နှင့် နောက်မျိုးဆက်အင်တာနက်သို့ တိုးတက်ပြောင်းလဲလာသည့် လုပ်ငန်းစဉ်တွင် ကွန်ရက်သုံးခုသည် နည်းပညာဆိုင်ရာ အသွင်ပြောင်းလဲမှုမှတစ်ဆင့် တူညီသော နည်းပညာဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်ချက်များ၊ တူညီသော စီးပွားရေးလုပ်ငန်းအတိုင်းအတာ၊ ကွန်ရက်အပြန်အလှန်ချိတ်ဆက်မှု၊ အရင်းအမြစ်မျှဝေမှုတို့ ရှိတတ်ပြီး အသုံးပြုသူများအား အသံ၊ အချက်အလက်၊ ရေဒီယိုနှင့် ရုပ်မြင်သံကြားနှင့် အခြားဝန်ဆောင်မှုများကို ပေးစွမ်းနိုင်သည်။ သုံးဆပေါင်းစည်းခြင်းသည် အဓိကကွန်ရက်သုံးခု၏ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပေါင်းစည်းမှုကို မဆိုလိုဘဲ အဓိကအားဖြင့် အဆင့်မြင့်စီးပွားရေးအသုံးချမှုများ ပေါင်းစည်းခြင်းကို ရည်ညွှန်းသည်။
ကွန်ရက်သုံးခုပေါင်းစပ်ခြင်းကို ဉာဏ်ရည်ထက်မြက်သော သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး၊ ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေး၊ အစိုးရလုပ်ငန်း၊ အများပြည်သူဘေးကင်းရေးနှင့် ဘေးကင်းသောအိမ်များကဲ့သို့သော နယ်ပယ်အမျိုးမျိုးတွင် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်အသုံးပြုကြသည်။ အနာဂတ်တွင် မိုဘိုင်းဖုန်းများသည် တီဗီကြည့်ရှုနိုင်ပြီး အင်တာနက်ကြည့်ရှုနိုင်ကာ တီဗီသည် ဖုန်းခေါ်ဆိုမှုများပြုလုပ်နိုင်ပြီး အင်တာနက်ကြည့်ရှုနိုင်ကာ ကွန်ပျူတာများသည်လည်း ဖုန်းခေါ်ဆိုမှုများပြုလုပ်နိုင်ပြီး တီဗီကြည့်ရှုနိုင်မည်ဖြစ်သည်။
ကွန်ရက်သုံးခုပေါင်းစပ်မှုကို နည်းပညာပေါင်းစည်းမှု၊ စီးပွားရေးပေါင်းစည်းမှု၊ စက်မှုလုပ်ငန်းပေါင်းစည်းမှု၊ terminal ပေါင်းစည်းမှုနှင့် ကွန်ရက်ပေါင်းစည်းမှုတို့ပါဝင်သည့် မတူညီသောရှုထောင့်များနှင့် အဆင့်များမှ သဘောတရားအရ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာနိုင်သည်။
ဘရော့ဘန်းနည်းပညာ
broadband နည်းပညာ၏ အဓိကအစိတ်အပိုင်းမှာ fiber optic ဆက်သွယ်ရေးနည်းပညာဖြစ်သည်။ network convergence ၏ ရည်ရွယ်ချက်များထဲမှတစ်ခုမှာ network မှတစ်ဆင့် ပေါင်းစည်းထားသော ဝန်ဆောင်မှုများကို ပေးအပ်ရန်ဖြစ်သည်။ ပေါင်းစည်းထားသော ဝန်ဆောင်မှုများကို ပေးအပ်ရန်အတွက် audio နှင့် video ကဲ့သို့သော multimedia (streaming media) ဝန်ဆောင်မှုအမျိုးမျိုးကို ထုတ်လွှင့်ခြင်းကို ပံ့ပိုးပေးနိုင်သည့် network platform တစ်ခုရှိရန် လိုအပ်ပါသည်။
ဤလုပ်ငန်းများ၏ ဝိသေသလက္ခဏာများမှာ မြင့်မားသော စီးပွားရေးဝယ်လိုအား၊ ဒေတာပမာဏများပြားခြင်းနှင့် ဝန်ဆောင်မှုအရည်အသွေးမြင့်မားခြင်း လိုအပ်ချက်များဖြစ်သောကြောင့် ယေဘုယျအားဖြင့် ထုတ်လွှင့်မှုအတွင်း bandwidth အလွန်များပြားရန် လိုအပ်ပါသည်။ ထို့အပြင် စီးပွားရေးရှုထောင့်မှကြည့်လျှင် ကုန်ကျစရိတ် အလွန်မြင့်မားမနေသင့်ပါ။ ဤနည်းအားဖြင့် မြင့်မားသောစွမ်းရည်နှင့် ရေရှည်တည်တံ့သော fiber optic ဆက်သွယ်ရေးနည်းပညာသည် ထုတ်လွှင့်မီဒီယာအတွက် အကောင်းဆုံးရွေးချယ်မှုဖြစ်လာခဲ့သည်။ broadband နည်းပညာ၊ အထူးသဖြင့် optical ဆက်သွယ်ရေးနည်းပညာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုသည် လိုအပ်သော bandwidth၊ ထုတ်လွှင့်မှုအရည်အသွေးနှင့် စီးပွားရေးဆိုင်ရာ သတင်းအချက်အလက်အမျိုးမျိုးကို ထုတ်လွှင့်ရန်အတွက် ကုန်ကျစရိတ်နည်းပါးမှုကို ပေးစွမ်းသည်။
ခေတ်ပြိုင်ဆက်သွယ်ရေးနယ်ပယ်တွင် အဓိကနည်းပညာတစ်ခုအနေဖြင့်၊ အလင်းဆက်သွယ်ရေးနည်းပညာသည် ၁၀ နှစ်လျှင် ၁၀၀ ဆနှုန်းဖြင့် တိုးတက်ပြောင်းလဲနေပါသည်။ ကြီးမားသောစွမ်းရည်ရှိသော ဖိုက်ဘာအော့ပတစ်ထုတ်လွှင့်မှုသည် "ကွန်ရက်သုံးခု" အတွက် အကောင်းဆုံးထုတ်လွှင့်မှုပလက်ဖောင်းနှင့် အနာဂတ်သတင်းအချက်အလက်အဝေးပြေးလမ်းမကြီး၏ အဓိကရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာသယ်ဆောင်သူဖြစ်သည်။ ကြီးမားသောစွမ်းရည်ရှိသော ဖိုက်ဘာအော့ပတစ်ဆက်သွယ်ရေးနည်းပညာကို ဆက်သွယ်ရေးကွန်ရက်များ၊ ကွန်ပျူတာကွန်ရက်များနှင့် ရုပ်သံထုတ်လွှင့်မှုနှင့် ရုပ်မြင်သံကြားကွန်ရက်များတွင် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။
ပို့စ်တင်ချိန်: ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁၂ ရက်